Zamek Królewski w Warszawie
Hołd dla Leyli Gencer
Między Mitem, Tragedią i Boskością
Carmen Giannattasio | sopran
Orkiestra Instrumentów Dawnych Warszawskiej Opery Kameralnej
Musicae Antiquae Collegium Varsoviense
Gianluca Marcianò | dyrygent
Program:
Christoph Willibald Gluck – Uwertura do opery Alceste
Christoph Willibald Gluck – Aria Divinités du Styx z opery Alceste
Christoph Willibald Gluck – Taniec furii z opery Orfeo ed Euridice
Wolfgang Amadeus Mozart – Uwertura do opery Idomeneo
Wolfgang Amadeus Mozart – Recytatyw i aria Oh, smania! Oh, furie! z opery Idomeneo
Ludwig van Beethoven – Uwertura koncertowa Egmont Op. 84
Ludwig van Beethoven – Scena i aria Ah! Perfido Op. 65
Luigi Cherubini – Uwertura do opery Medea
Luigi Cherubini – Scena E che? Io son Medea! z opery Medea
Vincenzo Bellini – Sinfonia z opery Norma
Vincenzo Bellini – Aria Casta diva z opery Norma
Koncert Hołd dla Leyli Gencer. Między Mitem, Tragedią i Boskością stanowi muzyczną refleksję nad repertuarem i estetyką związaną z jedną z najwybitniejszych śpiewaczek XX wieku – artystką, która na nowo zdefiniowała dramatyczny wymiar opery, łącząc mit, antyczną tragedię i duchowy absolut muzyki. Program prowadzi słuchacza przez kluczowe dzieła przełomu XVIII i XIX wieku, ukazując narodziny nowoczesnego teatru muzycznego, w którym emocja, słowo i dramat zyskują rangę równorzędną z pięknem formy. Twórczość Glucka otwiera koncert jako manifest reformy operowej – z jej dążeniem do prawdy afektu, prostoty wyrazu i podporządkowania muzyki dramatowi. Mozartowskie fragmenty z Idomenea pogłębiają ten nurt, odsłaniając napięcie między ludzką słabością a nieubłaganą wolą bogów. Beethovenowskie Egmont i Ah! Perfido przenoszą narrację w obszar heroizmu i tragicznego indywidualizmu, zapowiadając romantyczną wizję bohatera rozdartego między obowiązkiem a namiętnością. Kulminację wieczoru tworzą dzieła Cherubiniego i Belliniego – Medea i Norma – opery, w których mit staje się pretekstem do ukazania skrajnych emocji, duchowej potęgi kobiecej bohaterki oraz metafizycznego wymiaru ofiary i przeznaczenia. Program wykonany zostanie w przestrzeniach Zamek Królewski w Warszawie przez Orkiestrę Instrumentów Dawnych Warszawska Opera Kameralna – Musicae Antiquae Collegium Varsoviense pod batutą Gianluki Marcianò, z udziałem sopranistki Carmen Giannattasio. Koncert ukazuje operę jako przestrzeń spotkania mitu, tragedii i sacrum – muzyczny hołd dla tradycji, którą Leyla Gencer uczyniła ponadczasową.
Carmen Giannattasio ukończyła Konserwatorium w Avellino i była członkinią Opera Studio w mediolańskiej La Scali. Jej międzynarodowa kariera nabrała rozpędu w 2002 roku, kiedy zwyciężyła w prestiżowym konkursie Operalia w Paryżu, organizowanym przez Plácida Dominga. Od tego czasu artystka regularnie występuje na najważniejszych scenach operowych we Włoszech i na świecie, m.in. w La Scali w Mediolanie, Teatro San Carlo w Neapolu, Arena di Verona, Teatro Comunale w Bolonii, Sferisterio w Maceracie, Teatro La Fenice w Wenecji, Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Royal Opera House w Londynie, Théâtre des Champs-Élysées w Paryżu, Opernhaus Zürich, Deutsche Oper i Staatsoper w Berlinie, La Monnaie w Brukseli, Kungliga Operan w Sztokholmie, Staatsoper w Wiedniu, Teatro Colón w Buenos Aires, Teatro Municipal w São Paulo, Teatrze Bolszoj w Moskwie, De Nationale Opera w Amsterdamie, Vlaamse Opera w Antwerpii, Teatro Pérez Galdós w Las Palmas, Los Angeles Opera oraz Teatro Municipal w Santiago de Chile. W swoim dorobku posiada bogaty repertuar obejmujący m.in. role: Micaëli (Carmen), Amelii (Simon Boccanegra), Anny (Maometto secondo), Leonory (Il trovatore), Eleny (La donna del lago), Violetty Valéry (La traviata), Liù (Turandot), Mimì (La Bohème), Elżbiety I (Maria Stuarda), Neddy (Pagliacci), Donny Elwiry (Don Giovanni), Desdemony (Otello), Alice Ford (Falstaff), Madamy Cortese (Il viaggio a Reims), Małgorzaty (Mefistofele), Toski, Amelii (Un ballo in maschera), Normy, Joanny d’Arc (Giovanna d’Arco), Giorgetty (Il tabarro), Tatiany (Eugeniusz Oniegin), Anny (Le Villi), Cio-Cio-San (Madama Butterfly), Giocondy, Aidy oraz Minnie (La fanciulla del West). W sezonie 2025/26 wśród jej najważniejszych zobowiązań znajdują się występy w Tosce w Deutsche Oper Berlin, Royal Opera House w Maskacie oraz w Israeli Opera w Tel Awiwie, a także Madama Butterfly w Deutsche Oper Berlin. Współpracowała z wybitnymi dyrygentami i reżyserami, takimi jak Zubin Mehta, Daniel Harding, Pinchas Steinberg, Antonio Pappano, Daniel Oren, Ezio Bosso, Donato Renzetti, Omer Meir Wellber, Ferzan Özpetek, Luca Ronconi, Leo Nucci, Damiano Michieletto, David McVicar, Plácido Domingo i Joseph Calleja. 28 lutego 2017 roku została odznaczona tytułem Cavaliere dell’Ordine della Stella della Repubblica Italiana. W grudniu 2021 roku otrzymała prestiżową Nagrodę Callas w Nowym Jorku. W 2024 roku była jedyną śpiewaczką zaproszoną do występu przed głowami państw uczestniczącymi w Szczycie Kulturalnym G7 w Pompejach. Metropolitan Opera w Nowym Jorku, LA Opera, La Scala, Berlin, Wiedeń, Paryż, Tokio, Royal Opera House Covent Garden, Opera Rara w Londynie, Sydney Opera House, Teatr Bolszoj, Pekin czy Madryt – niemal nie ma ważnej sceny operowej, na której Carmen Giannattasio nie występowałaby z ogromnym uznaniem publiczności i krytyki. Jej intensywna kariera ukształtowała nowoczesny model międzynarodowej gwiazdy opery, wykraczający poza tradycyjne schematy i antycypujący język mediów społecznościowych: połączenie nienagannej dyscypliny artystycznej na scenie z popową swobodą w sposobie życia i komunikacji. Znana nie tylko z wirtuozerii wokalnej, lecz także z wybitnych zdolności aktorskich, była wybierana do współpracy przez reżyserów filmowych, takich jak Ferzan Özpetek, Edoardo De Angelis, Franco Zeffirelli i John Schlesinger. „The Telegraph” określił ją mianem „Anny Magnani opery”. Przez wiele lat mieszkała w Londynie, gdzie nawiązała przyjaźnie istotne dla jej rozwoju artystycznego i osobistego, m.in. z Judy Dench oraz Eziem Bosso, który zadedykował jej słynny utwór fortepianowy Following a Bird. Była muzą Karla Lagerfelda, Alberty Ferretti i Antonia Rivy. Obecnie Carmen Giannattasio z dużą uważnością wybiera projekty operowe, którym pragnie poświęcić swój głos i kunszt, kontynuując pracę nad rolami będącymi filarami jej repertuaru, jak Tosca, a jednocześnie podejmując nowe wyzwania – debiutując jako Giorgetta w Il tabarro w 2023 roku oraz w rolach Giocondy, Aidy, Minnie i Cio-Cio-San w 2024. Równolegle planuje nowe projekty społeczne adresowane do kobiet, kontynuując drogę niezależności i konsekwencji, która już w młodości pozwoliła jej łączyć studia slawistyczne z nauką w konserwatorium, klasyczną karierę operową oraz świadome, wyprzedzające epokę zarządzanie własnym wizerunkiem.
Gianluca Marcianò, dyrygent ceniony przez The Sunday Times za „niezmiennie teatralne i idiomatyczne prowadzenie orkiestry”, należy do grona najbardziej uznanych artystów swojej generacji. Pełni funkcję głównego dyrygenta Orchestra della Magna Grecia w Tarencie i Materze, pierwszego dyrygenta gościnnego Ormiańskiej Państwowej Orkiestry Symfonicznej oraz dyrektora artystycznego festiwalu Al Bustan w Libanie. Do najważniejszych wydarzeń sezonu 2025/26 należą występy z Sir Brynem Terfelem w Szanghaju i Monte Carlo, powroty do Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu oraz Grange Park Opera (Cyrulik sewilski), a także kolejne projekty symfoniczne realizowane na europejskich estradach. W sezonie 2024/25 Marcianò ponownie współpracował z Grange Park Opera (Simon Boccanegra) oraz Teatro Lirico di Cagliari (Aida), prowadząc równocześnie liczne koncerty symfoniczne w Europie. Dyrygent występował na scenach czołowych teatrów operowych i festiwali międzynarodowych, m.in. English National Opera, Teatro de la Maestranza, Teatro San Carlo w Neapolu, Guangzhou Opera House, Shanghai Art Festival oraz Ljubljana Festival. Współpracował z wybitnymi artystami, takimi jak Sir Bryn Terfel, Elīna Garanča, Sumi Jo, Joseph Calleja i Gautier Capuçon, a także prowadził zespoły orkiestrowe, wśród nich Royal Philharmonic Orchestra, Hallé Orchestra, BBC Concert Orchestra, Filarmonica Toscanini oraz Moscow City Russian Philharmonic. W latach 2011–2014 był dyrektorem muzycznym Państwowej Opery w Tbilisi, a w latach 2017–2019 pełnił funkcję głównego dyrygenta Serbskiego Teatru Narodowego w Nowym Sadzie. Jest założycielem Lerici Music Festival – dawniej Suoni dal Golfo – celebrującego muzykę w jego rodzinnej miejscowości nad Zatoką Poetów. W 2017 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Lerici, a w 2018 – Nagrodę Pavlova. Repertuar Gianluci Marcianò obejmuje najważniejsze dzieła operowe, m.in. La traviatę, Toskę, Un ballo in maschera, Rigoletto, Madama Butterfly i Aidę. W ostatnich sezonach prowadził nowe produkcje w Teatro de la Maestranza (Tosca, Turandot), w Palmie de Mallorca (La forza del destino) oraz w Oviedo (Aida). Jego dyskografia obejmuje m.in. wysoko ceniony album Momento Immobile nagrany z sopranistką Venerą Gimadijewą i Hallé Orchestra. Gianluca Marcianò jest Ambasadorem Opera for Peace oraz absolwentem nauk politycznych Uniwersytetu w Pizie.
Czas trwania | 105 min. (w tym przerwa 15 min.)