Zamek Królewski w Warszawie
JAZZ Z MACV
FILIP WOJCIECHOWSKI
Filip Wojciechowski | pianoforte / kierownictwo muzyczne
W programie:
Wolfgang Amadeus Mozart
Koncert F-dur KV 413
Koncert d-moll KV 466
Orkiestra Instrumentów Dawnych Warszawskiej Opery Kameralnej
Musicae Antiquae Collegium Varsoviense (MACV)
Czas trwania | 55 min.
Koncert F-dur KV 413 jest jednym z pierwszych koncertów fortepianowych napisanych przez Mozarta w Wiedniu jesienią 1782 roku.
W trzyczęściowej formie kompozytor zachowuje klasyczny umiar (z finałem utrzymanym w Tempo di Menuetto), jakby przygotowywał się do skoku na głęboką wodę. Mozart twierdził, że w koncertach z tego okresu znalazł złoty środek między tym „co zbyt łatwe”, a tym „co zbyt trudne”. To utwory „bardzo błyskotliwe, przyjemne dla ucha i naturalne, ale nie mdłe”.Koncert d-moll KV 466 to już pozycja innego kalibru – klejnot muzyki fortepianowej.
Wykonany 11 lutego 1785 roku w Wiedniu, jest jednym z dwóch koncertów fortepianowych Mozarta utrzymanych w tonacjach molowych (obok Koncertu c-moll KV 491). Tonacja d-moll wprowadziła nowy kontekst – dramatu, ciemnych, nasyconych barw. Przywołuje… Requiem. Utwór, który swą dramaturgią – budowaną od pierwszych dźwięków orkiestry, przez natchnioną Romance i wirtuozowskie rondo – przynosi uczucie spełnienia.W muzyce wiedeńskiego klasyka odnajdujemy piękno, przejrzystość formy i głęboką ekspresję.
„Dla pianisty to wyjątkowy sprawdzian. Roentgen – niczego nie da się ukryć” – komentuje Filip Wojciechowski. „Błyskotliwość, karuzela nastrojów, wulkan emocji – a wszystko ubrane w nieskazitelne proporcje”.Wojciechowski, jak na jazzmana przystało, improwizuje kadencje (notabene, do KV 466 kadencje pisali między innymi Beethoven, Brahms czy Hummel).
„Improwizowałem w trakcie nagrania, ale strukturę miałem zaplanowaną. Poukładałem także początki i harmonie. Dalej jednak pozwalałem sobie na to, co mi w duszy grało” – tłumaczy.Czy Mozart jest wdzięczny do improwizowania?
„Trzeba uważać, by nie przesadzić. Należy zachować umiar i poświatę stylu epoki, nie pofrunąć w niebezpieczne rejony. I nie zgubić dobrego smaku”.Muzyka Mozarta grana na dawnych instrumentach ujawnia dodatkowe walory i wprowadza nas do innego świata. Pianista gra na współczesnej kopii Pleyela z 1830 roku, wykonanej przez Paula McNulty’ego.
Dla jazzmana, przyzwyczajonego do współczesnych modeli, dotknięcie dawnego instrumentu okazało się nowym doświadczeniem.Z takim kompanem trzeba się zaprzyjaźnić.
Co było najtrudniejsze? „Banał – szerokość klawiszy. Cała klawiatura jest węższa” – tłumaczy pianista. „Do tryli, obiegników musiałem użyć innej techniki. Poruszanie się po tym instrumencie było wyzwaniem. Technika palcowa jest bardzo ważna, nie można grać masą jak Brahmsa czy Rachmaninowa”.Dawny Pleyel daje artyście inną paletę możliwości.
„Kocham Mozarta, chętnie bym powrócił do innych koncertów” – deklaruje muzyk. „Bo Mozart to higiena dla pianisty. Bez zbędnych taktów, przegadania, bezsensowych fragmentów”.A dawne instrumenty determinują wszak interpretację – nie pozwalają na ekstrawagancję, skupiają uwagę na samych dźwiękach, choćby na tych z delikatnością i smakiem dodanych przez solistę.
Mozart by się nie pogniewał.
Filip Wojciechowski należy do grona nielicznych pianistów, którzy w swojej artystycznej drodze z równą maestrią łączą światy muzyki klasycznej i jazzowej. Jest absolwentem Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, gdzie kształcił się w klasie fortepianu prof. Bronisławy Kawalli.
Laureat wielu konkursów pianistycznych, zdobył m.in. III nagrodę w Konkursie im. Claude Kahna w Paryżu oraz nagrodę za najlepsze wykonanie nokturnu Fryderyka Chopina w Europejskim Konkursie Chopinowskim w Darmstadcie. Został także wyróżniony podczas Ogólnopolskich Przesłuchań do XIII Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie, gdzie otrzymał nagrodę pozaregulaminową.
Jako solista koncertował w najbardziej prestiżowych salach świata, takich jak Filharmonia Berlińska, Opera House w Monte Carlo czy Tokyo International Forum. Występował pod batutą wybitnych dyrygentów, m.in. Corda Garbena, Tadeusza Wojciechowskiego, Łukasza Borowicza, Szymona Kawalli, Bohdana Jarmołowicza oraz Michała Klauzy.
Artystyczne osiągnięcia pianisty były wielokrotnie doceniane i nagradzane stypendiami Ministerstwa Kultury i Sztuki, Towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie, firmy Yamaha, a także „Medalem Młodej Sztuki” w Poznaniu. Jego dorobek fonograficzny obejmuje liczne nagrania dla Polskiego Radia oraz renomowanych wytwórni, m.in. japońskiej Denon i polskiej DUX.
Filip Wojciechowski jest również uznanym pianistą jazzowym. Pierwsze znaczące sukcesy odnosił wraz z zespołem Central Heating Trio, zdobywając nagrody w konkursach krajowych i zagranicznych, m.in. I nagrodę na festiwalu Jazz Juniors w Krakowie oraz wyróżnienie Klucz do Kariery podczas Pomorskiej Jesieni Jazzowej. Trio było także finalistą IX European Jazz Competition w Leverkusen oraz konkursu w Hoeilaart w Belgii, gdzie uhonorowano je nagrodą specjalną. Pianista współpracował z wieloma wybitnymi artystami, m.in. Zbigniewem Namysłowskim, Davidem Friedmanem, Garym Guthmanem, Richardem Galliano oraz Krzesimirem Dębskim.
W roku 2000 powołał do życia Filip Wojciechowski Trio, które – obok lidera – tworzą Paweł Pańta i Cezary Konrad. Zespół zrealizował szereg nagrań, m.in. album Romantic Meets Jazz (DUX) z jazzowymi transkrypcjami utworów muzyki klasycznej z udziałem Roberta Majewskiego. Z okazji Roku Chopinowskiego powstała płyta Chopin (Polskie Radio), przedstawiająca dzieła Fryderyka Chopina w nowatorskich jazzowych aranżacjach.
Albumy Inny Chopin oraz Impresje na orkiestrę i kwartet jazzowy, nagrane z Polską Filharmonią Sinfonia Baltica pod dyrekcją Bohdana Jarmołowicza i z udziałem Henryka Miśkiewicza, potwierdziły rangę oraz oryginalność artystycznych poszukiwań pianisty. W jego dorobku znajduje się także autorska płyta Moments, wydana przez Polskie Radio i Licomp Empik Multimedia.
Ostatnia płyta nagrana z orkiestrą warszawskiej Opery Kameralnej MACV: Jazz z MACV: Filip Wojciechowski.