Basen Artystyczny Warszawskiej Opery Kameralnej
Wolfgang Amadeus Mozart
Die Entführung aus dem Serail
Uprowadzenie z seraju (wersja skrócona)
Düsseldorfski Teatr Marionetek
Lalkarz | Anton Bachleitner
Lalkarz | Anna Zamolska
Czas trwania | 60 min.
Teatr marionetkowy w Düsseldorfie. Historia
„Lalki z Düsseldorfu” zyskały renomę, która wykracza daleko poza granice kraju i cieszy się doskonałą opinią również na arenie międzynarodowej. W 1981 roku młody lalkarz Anton Bachleitner podjął w Düsseldorfie nową inicjatywę, początkowo jako dyrektor artystyczny, a od 1985 roku również jako dyrektor zarządzający. Od tego czasu „Teatr Marionetek w Düsseldorfie” nieustannie się rozwija. Stał się on prawdziwą perełką na kulturalnej mapie miasta Düsseldorf i należy do czołowych niemieckich teatrów lalkowych. Sukces tej marionetkowej instytucji wynika przede wszystkim z jej artystycznej otwartości i chęci eksperymentowania, bliskich związków z teatrem muzycznym oraz współpracy z wybitnymi osobistościami z innych dziedzin sztuki, takimi jak Michael Ende, Otfried Preußler i Wilfried Hiller. Nazwiska takie jak William Shakespeare, E.T.A. Hoffmann, Gustav Meyrink, Jewgenij Schwarz, W. A. Mozart i Carl Orff w repertuarze teatru sugerują, że teatr gra głównie dla dorosłej publiczności – co jest rzadkością wśród stałych teatrów lalkowych.
W 2026 roku teatr marionetkowy w Düsseldorfie będzie obchodził 70-lecie swojego istnienia. Od 1981 roku powstało 22 spektakli, które nie są miniaturowymi wersjami teatru aktorskiego, ale wykorzystują szczególne możliwości teatru lalkowego. W tym celu wykorzystuje się różne techniki gry i rodzaje lalek, tak że oprócz klasycznych marionetek pojawiają się również lalki stolikowe lub płaskie, maski, pantomima i teatr cieni. Możliwości dźwięku i światła są na nowo badane w każdej inscenizacji i dostosowywane do wydarzeń na scenie.
Podczas przedstawień pięciu aktorów stoi na dwóch tak zwanych mostkach prowadzących, które są również ruchome, i stamtąd porusza marionetkami zawieszonymi na 2,7-metrowych sznurkach – w niektórych sztukach, takich jak „Uprowadzenie z seraju”, lalkarze stoją z postaciami prowadzonymi na krótkich sznurkach widocznie między kulisami na scenie. Wszystko, co można zobaczyć na scenie, powstaje w większości w warsztatach teatru. Figury, kulisy i rekwizyty są wykonywane przez zespół lalkarzy według projektów dyrektora teatru Antona Bachleitnera, który zajmuje się również rzeźbą. W około 130 przedstawieniach rocznie zespół aktorów prezentuje żywe i współczesne teatry lalkowe, których celem jest połączenie klasycznego stylu gry marionetkami z nowoczesnością i w ten sposób opowiadanie ponadczasowych treści w nowy sposób.
„Uprowadzenie z seraju” (premiera w 1999 r.) jest po „Czarodziejskim flecie” (premiera w 1988 r.) drugą inscenizacją Mozarta w teatrze marionetkowym w Düsseldorfie. „Czarodziejski flet” – od dawna uznawany za klasykę teatru lalkowego – miał dotychczas ponad 1000 przedstawień w Düsseldorfie i podczas licznych międzynarodowych gościnnych występów. „Uprowadzenie z seraju” – w przeciwieństwie do „Czarodziejskiego fletu” – jest wystawiane z wykorzystaniem lalek o krótkich sznurkach: przesadzone postacie mogą być tutaj prowadzone bardziej solistycznie do muzyki. Otwarta forma przedstawienia bez sceny z parawanem umożliwia stworzenie dużej scenografii, w której wszystkie miejsca akcji mogą być przedstawione poprzez niewielkie zmiany. Ponieważ miejsce akcji zmienia się wielokrotnie między zewnętrzem a wnętrzem seraju, wykorzystano dekoracje, które pokazują bramę wejściową raz z zewnątrz, a raz od wewnątrz.
Treść: Hiszpański szlachcic Belmonte chce uwolnić swoją ukochaną Konstanze wraz z jej świtą, którzy zostali sprzedani kalifowi Bassa Selimowi przez piratów. Podaje się za architekta i w ten sposób uzyskuje dostęp do wiejskiej rezydencji kalifa, gdzie dzielnie wspierają go jego sprytny sługa Pedrillo i przebiegła pokojówka Konstanze, Blondchen. Choć plan jest dobrze przygotowany, skazany jest na niepowodzenie, ponieważ surowy strażnik pałacowy Osmin ma oczy wszędzie. W końcu Bassa Selim daje Europejczykom lekcję prawdziwego humanizmu i uwalnia ich.
Anna Zamolska urodziła się w 1986 roku w Düsseldorfie i studiowała tłumaczenie literatury z języka angielskiego i francuskiego na Uniwersytecie Heinricha Heinego. Podczas studiów powstała specjalizacja poświęcona mediom literatury dziecięcej i młodzieżowej, w ramach której Zamolska od samego początku współpracowała jako literaturoznawczyni.
Jej zainteresowanie różnymi adaptacjami klasyków literatury światowej i dziecięcej zaprowadziło ją w 2015 roku, po ukończeniu studiów dyplomowych, do teatru marionetkowego w Düsseldorfie, gdzie odkryła dla siebie sztukę lalkarską i od 10 lat pracuje jako pełnoetatowa lalkarka. Każdego wieczoru występuje na scenie jako lalkarka, w ciągu dnia zajmuje się administracją w biurze teatru, ponadto uczestniczy w pracach dramaturgicznych i jako reżyserka. W inscenizacjach teatru lalkowego oprócz gry lalkami przejmuje również role pantomimiczne i opanowała już różne techniki lalkarskie, takie jak prowadzenie lalek stolikowych lub gra maskami i cieniami.
Anton Bachleitner urodził się w 1956 roku w Bad Tölz i już jako dziecko uwielbiał teatr lalkowy w Tölz. Jego zainteresowanie lalkarstwem sprawiło, że już w młodym wieku dołączył do zespołu i pod okiem ówczesnego dyrektora Oskara Paula nauczył się również budować lalki. Podczas nauki w internacie w St. Blasien założył i kierował uczniowskim teatrem marionetkowym, który bez pomocy nauczycieli z wielkim sukcesem wystawił 5 sztuk i zdobył nagrody na festiwalach teatru lalkowego. Po ukończeniu szkoły Bachleitner odbył wykrztalcenie na stolarza w renomowanej szkole stolarskiej w Garmisch-Partenkirchen, co później bardzo przydało mu się przy projektowaniu scenografii.
W 1981 roku, w wieku 24 lat, Bachleitner został mianowany dyrektorem artystycznym „Rheinisches Marionettentheater Zangerle” w Düsseldorfie. W 1985 roku przejął również kierownictwo i zmienił nazwę teatru na „Düsseldorfer Marionetten-Theater”. Od tego czasu powstało 22 pełnometrażowych inscenizacji, w których Bachleitner był zawsze odpowiedzialny za scenografię, projekt i prace rzeźbiarskie. W ciągu 45 lat pracy teatralnej w Düsseldorfie skupiał się na klasykach literatury światowej i młodzieżowej, ale także na kamieniach milowych literatury pięknej i historii filmu oraz nowoczesnym teatrze muzycznym. Rozwinął swój teatr w renomowany teatr lalkowy, który gra głównie dla dorosłych.
